Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Depresja - objawy, rodzaje i leczenie

Depresja to jedna z najczęstszych chorób na świecie i jedna z najlepiej leczonych. Wyjaśniamy, jak ją rozpoznać, czym różnią się jej odmiany i gdzie w Nowym Targu szukać pomocy.

Czym jest depresja?

Depresja (epizod depresyjny) to zaburzenie nastroju, w którym przez co najmniej dwa tygodnie utrzymuje się obniżony nastrój lub utrata zainteresowań i radości, a do tego dochodzą inne objawy: zmęczenie, zaburzenia snu i apetytu, trudności z koncentracją, poczucie winy i beznadziei, czasem myśli o śmierci. To nie jest chwilowy smutek ani „lenistwo” - to stan, który zmienia pracę mózgu i całego organizmu i który wymaga leczenia.

Rodzaje depresji

  • Depresja jednobiegunowa (nawracająca) - epizody depresji bez okresów manii.
  • Depresja atypowa - m.in. nadmierna senność, zwiększony apetyt, wrażliwość na odrzucenie, poprawa nastroju pod wpływem dobrych wydarzeń.
  • Depresja psychotyczna - ciężka depresja z urojeniami lub omamami; wymaga pilnej pomocy psychiatrycznej.
  • Depresja w przebiegu choroby dwubiegunowej - epizody depresji przeplatane okresami manii lub hipomanii.
  • Depresja poporodowa - pojawia się w ciągu kilku tygodni lub miesięcy po porodzie.
  • Dystymia - łagodniejszy, ale przewlekły, trwający latami spadek nastroju.
  • Depresja sezonowa - nawraca jesienią i zimą.

Przyczyny

Depresja rzadko ma jedną przyczynę. Nakładają się na siebie czynniki biologiczne (genetyka, zmiany w przekaźnictwie nerwowym, choroby somatyczne, hormony), psychologiczne (sposób myślenia o sobie, trudne doświadczenia z przeszłości) i społeczne (przewlekły stres, samotność, utrata pracy lub bliskiej osoby). Depresję mogą też nasilać alkohol i inne substancje.

Jak leczymy depresję w Nowym Targu?

Pracujemy zespołowo: psycholog i psychoterapeuta prowadzą terapię (m.in. poznawczo-behawioralną, terapię schematu, ACT), lekarz psychiatra ocenia potrzebę leczenia farmakologicznego, a przy depresji opornej na leczenie możemy uzupełnić plan o metody neuromodulacji (tDCS, neurofeedback). Szczegóły znajdziesz na stronie o leczeniu depresji.

Mniej oczywiste objawy depresji

Depresja nie zawsze wygląda jak smutek. Często pierwsze, co zauważa sam chory lub jego bliscy, to:

  • drażliwość, wybuchowość, niecierpliwość wobec innych
  • bóle głowy, pleców, brzucha bez jasnej przyczyny medycznej
  • spowolnienie myślenia, trudność w podjęciu najprostszych decyzji
  • poczucie pustki i braku emocji zamiast smutku
  • zaniedbywanie obowiązków i higieny, odkładanie spraw
  • zwiększone sięganie po alkohol, pracoholizm lub ryzykowne zachowania, częściej u mężczyzn

Jak przebiega diagnoza depresji

Rozpoznanie stawia się na podstawie rozmowy i obserwacji, a nie jednego testu. Specjalista pyta o czas trwania i nasilenie objawów, wcześniejsze epizody, wydarzenia życiowe, choroby, leki i używanie substancji. Pomocniczo stosuje się kwestionariusze, które pozwalają ocenić nasilenie objawów i śledzić zmiany w czasie.

Ważne jest wykluczenie przyczyn somatycznych, takich jak niedoczynność tarczycy, niedokrwistość czy niedobory witamin, a także sprawdzenie, czy w przeszłości nie występowały okresy podwyższonego nastroju. Ma to znaczenie przy wyborze leczenia, bo depresja w chorobie dwubiegunowej wymaga innego postępowania.

Jak wspierać osobę chorującą na depresję

Rady w rodzaju „weź się w garść” czy „inni mają gorzej” zwykle pogłębiają poczucie winy. Bardziej pomaga obecność, cierpliwość i konkretne propozycje: wspólny spacer, pomoc w umówieniu wizyty, przypomnienie o lekach. Warto pamiętać, że poprawa przychodzi stopniowo i z wahaniami. Bliscy też mogą potrzebować wsparcia - długotrwała opieka nad osobą chorą bywa bardzo obciążająca.

Najczęstsze pytania

Czy depresja mija sama?

Łagodne obniżenie nastroju może ustąpić, ale depresja nieleczona często trwa miesiącami, nawraca i pogłębia się. Wczesne leczenie skraca epizod i zmniejsza ryzyko nawrotu.

Kiedy natychmiast szukać pomocy?

Gdy pojawiają się myśli samobójcze, plany odebrania sobie życia, omamy lub urojenia albo gdy osoba przestaje jeść i pić. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia dzwoń pod 112. Całodobowo działa Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym 800 70 2222 oraz Telefon Zaufania 116 123; dzieci i młodzież: 116 111.

Jak długo trwa leczenie depresji?

Pierwsza poprawa przy leczeniu farmakologicznym pojawia się zwykle po kilku tygodniach, a po ustąpieniu objawów leczenie kontynuuje się przez kolejne miesiące, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu. Psychoterapia trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy. Decyzję o zakończeniu leczenia podejmuje się wspólnie ze specjalistą.

Czy depresja jest dziedziczna?

Skłonność do depresji może występować rodzinnie, ale geny nie przesądzają o zachorowaniu. Na ryzyko wpływają także doświadczenia życiowe, stres, choroby i styl życia. Obciążenie rodzinne jest powodem, aby wcześniej reagować na niepokojące objawy.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym