Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Depresja psychotyczna - objawy, zagrożenia i leczenie

Depresja psychotyczna to ciężka postać depresji, w której oprócz głębokiego obniżenia nastroju pojawiają się objawy psychotyczne - urojenia lub omamy. To stan wymagający pilnej pomocy lekarza psychiatry.

Objawy

Oprócz objawów ciężkiej depresji występują:

  • Urojenia winy lub kary - przekonanie o popełnieniu strasznego grzechu, zasługiwaniu na karę.
  • Urojenia nihilistyczne i hipochondryczne - przekonanie o nieuleczalnej chorobie, „gniciu” narządów, ruinie finansowej.
  • Omamy - najczęściej głosy oskarżające lub poniżające.
  • Silne spowolnienie lub pobudzenie, odmowa jedzenia i picia.

Dlaczego to stan pilny?

Osoba z depresją psychotyczną zwykle nie ma poczucia, że jest chora - urojenia są dla niej rzeczywistością. Ryzyko samobójstwa jest wysokie, a odmowa jedzenia i picia szybko zagraża zdrowiu. Leczenie często wymaga hospitalizacji. Rola bliskich jest tu kluczowa: nie zostawiaj chorego samego i zorganizuj pilną konsultację psychiatryczną lub wezwij pomoc.

Jak wygląda leczenie?

Leczenie prowadzi lekarz psychiatra - najczęściej łączy się lek przeciwdepresyjny z lekiem przeciwpsychotycznym, a w najcięższych przypadkach stosuje się w szpitalu elektrowstrząsy, które są w tej postaci depresji wysoce skuteczne. Po ustąpieniu ostrych objawów ważna jest psychoterapia, psychoedukacja rodziny i plan zapobiegania nawrotom - w tym etapie pomagamy w naszym centrum.

Depresja psychotyczna a schizofrenia i choroba afektywna dwubiegunowa

W depresji psychotycznej treść urojeń zwykle jest spójna z depresyjnym nastrojem - dotyczy winy, kary, choroby, biedy lub zasłużonego nieszczęścia. W schizofrenii objawy psychotyczne częściej występują także poza epizodami obniżonego nastroju i mają inną treść, na przykład przekonanie o byciu śledzonym czy kontrolowanym z zewnątrz.

Epizod depresji z objawami psychotycznymi może też być częścią choroby afektywnej dwubiegunowej. Dlatego lekarz pyta o wcześniejsze okresy podwyższonego nastroju, zmniejszonej potrzeby snu czy nadmiernej aktywności. Prawidłowe rozpoznanie ma znaczenie dla wyboru leków i planu dalszego leczenia.

Objawy, które mogą umknąć bliskim

Osoby z urojeniami często ich nie ujawniają - wstydzą się lub są przekonane, że nikt im nie uwierzy. Rodzina zauważa wtedy raczej zmiany w zachowaniu niż same urojenia. Warto zwrócić uwagę na sygnały, które wykraczają poza typowy smutek.

  • powtarzane wyznawanie win, przepraszanie za rzeczy, których chory nie zrobił
  • przekonanie, że rodzina jest przez niego zrujnowana lub zagrożona, mimo braku podstaw
  • nasłuchiwanie, rozmowy z kimś niewidocznym, nagłe przerywanie wypowiedzi
  • odmowa jedzenia z uzasadnieniem, że „nie zasługuje” lub „narządy już nie działają”
  • rozdawanie rzeczy, porządkowanie spraw, żegnanie się z bliskimi

Życie po epizodzie - zapobieganie nawrotom

Ryzyko kolejnego epizodu jest szczególnie wysokie w pierwszych miesiącach po poprawie, dlatego leczenie farmakologiczne kontynuuje się zwykle długo po ustąpieniu objawów, a decyzję o zmniejszaniu leków podejmuje lekarz. W psychoterapii pracuje się nad rozpoznawaniem wczesnych sygnałów ostrzegawczych, takich jak zaburzenia snu, wycofanie czy nasilone poczucie winy, oraz nad planem działania na wypadek ich pojawienia się. Rodzina uczy się, jak reagować bez paniki i kiedy szukać pilnej pomocy.

Najczęstsze pytania

Co zrobić, gdy bliski ma urojenia i nie chce się leczyć?

Gdy istnieje zagrożenie życia lub zdrowia, wezwij pogotowie (112). Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego przewiduje możliwość leczenia bez zgody w sytuacji bezpośredniego zagrożenia. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia dzwoń pod 112. Całodobowo działa Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym 800 70 2222 oraz Telefon Zaufania 116 123; dzieci i młodzież: 116 111.

Czy po depresji psychotycznej można wrócić do normalnego życia?

Tak. Przy właściwym leczeniu większość osób wraca do dobrego funkcjonowania. Ważne jest kontynuowanie leczenia po poprawie i regularne wizyty kontrolne.

Czy depresja psychotyczna może minąć sama?

Nie należy na to liczyć. To ciężki stan z wysokim ryzykiem samobójstwa i poważnych powikłań zdrowotnych, który wymaga leczenia psychiatrycznego, często w szpitalu. Czekanie na samoistną poprawę naraża chorego na niebezpieczeństwo.

Czy psychoterapia wystarczy przy depresji z objawami psychotycznymi?

W ostrej fazie nie. Podstawą jest leczenie lekarskie. Psychoterapia ma ważne miejsce po ustąpieniu objawów psychotycznych - pomaga zrozumieć przebyty epizod, wrócić do codziennych ról i zmniejszyć ryzyko nawrotu.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym