Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Depresja dwubiegunowa - choroba afektywna dwubiegunowa

Gdy okresom depresji towarzyszą fazy wyraźnie podwyższonego nastroju, pobudzenia i zmniejszonej potrzeby snu, mówimy o chorobie afektywnej dwubiegunowej. Jej rozpoznanie zmienia sposób leczenia, dlatego tak ważna jest dokładna diagnoza.

Dwa bieguny nastroju

  • Epizod depresji - obniżony nastrój, brak energii, spowolnienie, poczucie beznadziei.
  • Mania - kilka dni lub tygodni wzmożonego nastroju lub drażliwości, gonitwy myśli, bardzo małej potrzeby snu, ryzykownych decyzji (np. finansowych), czasem objawów psychotycznych.
  • Hipomania - łagodniejsza forma manii, często odbierana jako „najlepszy okres w życiu”, przez co bywa przeoczana.
  • Okresy remisji - między epizodami nastrój może być wyrównany.

Dlaczego diagnoza bywa opóźniona?

Większość osób zgłasza się do specjalisty w fazie depresji, a okresy hipomanii nie są przez nie postrzegane jako problem. Dlatego podczas konsultacji pytamy o przebieg nastroju na przestrzeni lat, o sen, energię i historię chorób w rodzinie, a bliscy często pomagają uzupełnić obraz.

Leczenie

Podstawą jest leczenie farmakologiczne prowadzone przez lekarza psychiatrę (najczęściej leki normotymiczne). Psychoterapia, psychoedukacja i praca nad regularnym rytmem dnia i snu pomagają rozpoznawać wczesne sygnały nawrotu i zmniejszają liczbę epizodów. Leczenie samymi lekami przeciwdepresyjnymi bez stabilizacji nastroju może być ryzykowne - dlatego diagnoza jest tak istotna.

Choroba afektywna dwubiegunowa typu I i typu II

W typie I występuje co najmniej jeden epizod pełnej manii, która wyraźnie zaburza funkcjonowanie i nierzadko wymaga leczenia szpitalnego. W typie II pojawiają się epizody depresji i łagodniejszej hipomanii, a dominującym problemem bywają nawracające, długie okresy obniżonego nastroju. Typ II jest częściej mylony z nawracającą depresją, dlatego tak ważny jest dokładny wywiad.

Opisuje się także cyklotymię, czyli długotrwałe wahania nastroju, które nie spełniają kryteriów pełnych epizodów, ale utrudniają stabilne funkcjonowanie.

Wczesne sygnały nawrotu - jak przygotować plan

Każda osoba z chorobą dwubiegunową ma własne, często powtarzalne zwiastuny zmiany nastroju. Spisanie ich wspólnie z terapeutą i bliskimi pozwala szybciej zareagować i skontaktować się z lekarzem, zanim epizod się rozwinie.

  • skrócenie snu bez uczucia zmęczenia
  • przyspieszona mowa, wiele nowych planów, wydawanie pieniędzy
  • wycofywanie się z kontaktów, dłuższe spanie, utrata zainteresowań
  • nasilona drażliwość i konflikty
  • zwiększone picie alkoholu lub kawy

Jak wspierać bliską osobę z chorobą dwubiegunową

Pomaga wiedza o chorobie i rozmowa w okresie stabilnym o tym, jak bliscy mają reagować, gdy zauważą sygnały nawrotu. Wspieraj regularny rytm dnia i snu, ale nie przejmuj roli kontrolera. W czasie manii unikaj kłótni o przekonania i zadbaj o bezpieczeństwo finansowe, a w depresji pamiętaj, że brak sił nie jest lenistwem. Ty również masz prawo do wsparcia.

Najczęstsze pytania

Czy chorobę dwubiegunową można wyleczyć?

To choroba przewlekła, ale dobrze leczona pozwala na długie okresy pełnej stabilności. Wiele osób pracuje, tworzy związki i prowadzi aktywne życie.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

W manii z utratą kontroli nad zachowaniem, przy objawach psychotycznych lub myślach samobójczych. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia dzwoń pod 112. Całodobowo działa Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym 800 70 2222 oraz Telefon Zaufania 116 123; dzieci i młodzież: 116 111.

Czy choroba dwubiegunowa jest dziedziczna?

Czynniki genetyczne odgrywają w niej dużą rolę i choroba częściej występuje w rodzinach, w których ktoś już na nią chorował. Dziedziczy się jednak podatność, a nie pewność zachorowania - znaczenie mają także stres, sen i używanie substancji.

Czy osoba z chorobą dwubiegunową może pić alkohol?

Alkohol zaburza sen, zwiększa wahania nastroju i może wchodzić w interakcje z lekami stabilizującymi. Osobom z chorobą dwubiegunową zaleca się ograniczenie lub unikanie alkoholu, a szczegóły warto omówić z lekarzem psychiatrą.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym