Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Leczenie bólu przewlekłego - fizjoterapia i terapia psychologiczna

Ból, który trwa dłużej niż 3 miesiące, może zmieniać sposób działania układu nerwowego i wpływać na sen, nastrój i codzienne funkcjonowanie. Dlatego zalecenia międzynarodowe (m.in. IASP, NICE) kładą nacisk na leczenie wielokierunkowe: ruch, pracę z myślami i emocjami oraz edukację o bólu.

Z jakim bólem pracujemy

  • przewlekły ból kręgosłupa i rwa kulszowa po zakończonej diagnostyce
  • fibromialgia i rozlany ból mięśniowo-powięziowy
  • napięciowe bóle głowy, zaciskanie zębów
  • ból towarzyszący depresji, lękowi i przewlekłemu stresowi
  • ból utrzymujący się po urazie lub operacji

Co obejmuje leczenie

  • fizjoterapia: ćwiczenia, terapia manualna, stopniowy powrót do aktywności
  • terapia poznawczo-behawioralna i terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) - mają dobrze udokumentowane działanie w bólu przewlekłym
  • biofeedback EMG i HRV - nauka rozluźniania i regulacji pobudzenia
  • tDCS jako metoda wspomagająca w wybranych zespołach bólowych
  • edukacja: jak działa ból, jak dawkować aktywność, jak spać

Ważne

Przed rozpoczęciem terapii ból powinien być zdiagnozowany przez lekarza. Pilnej konsultacji wymagają m.in. ból z gorączką, niewyjaśnioną utratą masy ciała, zaburzeniami oddawania moczu, narastającym niedowładem lub po urazie.

Dlaczego ból utrzymuje się mimo wygojenia tkanek

Ból ostry jest sygnałem ostrzegawczym. Gdy trwa miesiącami, układ nerwowy może stać się nadwrażliwy - zjawisko to nazywa się sensytyzacją ośrodkową. Wtedy nawet niewielki bodziec, zmęczenie czy stres wywołują silne odczucia bólowe, choć w miejscu dawnego urazu nie dochodzi do nowego uszkodzenia.

Często tworzy się błędne koło: ból prowadzi do unikania ruchu, unikanie do osłabienia mięśni, a lęk przed bólem i słaby sen dodatkowo zwiększają napięcie i wrażliwość na ból. Leczenie polega na przerywaniu tego koła w kilku miejscach jednocześnie.

Jak oceniamy ból przewlekły na pierwszej wizycie

Rozmawiamy o historii bólu, wynikach dotychczasowych badań i leczeniu. Oprócz nasilenia bólu oceniamy, jak wpływa on na sen, pracę, nastrój i relacje. Fizjoterapeuta sprawdza zakres ruchu i tolerancję wysiłku, a psycholog może zaproponować kwestionariusze dotyczące nastroju i sposobu myślenia o bólu.

Celem leczenia jest najczęściej odzyskanie aktywności i lepsze funkcjonowanie mimo dolegliwości - np. powrót do spacerów, pracy czy snu bez częstych wybudzeń - a nie samo dążenie do całkowitego braku bólu.

Co możesz robić samodzielnie przy bólu przewlekłym

  • planuj aktywność według ustalonego planu, a nie według bólu - unikasz w ten sposób cyklu „dobry dzień i przeciążenie, potem kilka dni leżenia”
  • dbaj o stałe pory snu i wstawania
  • ćwicz spokojny oddech przeponowy kilka razy dziennie, nie tylko w chwilach nasilenia bólu
  • prowadź krótki dziennik bólu, aktywności i snu - ułatwia to wspólne planowanie terapii
  • nie zwiększaj samodzielnie dawek leków przeciwbólowych; częste ich przyjmowanie przy bólach głowy może paradoksalnie nasilać dolegliwości

Najczęstsze pytania

Czy psycholog może pomóc przy bólu fizycznym?

Tak. Nie dlatego, że ból jest „w głowie”, ale dlatego, że mózg przetwarza każdy ból. Terapia pomaga zmniejszyć cierpienie, poprawić sen i odzyskać aktywność.

Czy ból przewlekły może być objawem depresji?

Ból i depresja często występują razem i wzajemnie się nasilają. Depresja obniża próg odczuwania bólu, a długotrwały ból sprzyja obniżeniu nastroju. Dlatego przy bólu przewlekłym warto ocenić także nastrój i w razie potrzeby leczyć oba problemy równolegle.

Ruch czy odpoczynek przy przewlekłym bólu kręgosłupa?

Przy bólu przewlekłym, po wykluczeniu poważnych przyczyn przez lekarza, zalecana jest stopniowa aktywność. Długie leżenie zwykle pogarsza sprawność i nasila dolegliwości. Fizjoterapeuta pomaga dobrać bezpieczny rodzaj i ilość ruchu.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym