Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Alkoholizm - objawy, fazy i leczenie

Uzależnienie od alkoholu rozwija się zwykle powoli i długo pozostaje niezauważone - także przez samą osobę pijącą. Wczesne rozpoznanie i leczenie zwiększają szanse na trwałą trzeźwość i ochronę zdrowia, pracy i rodziny.

Objawy uzależnienia od alkoholu

  • silna potrzeba lub przymus picia
  • utrata kontroli - „miało być jedno piwo”
  • objawy odstawienne: drżenie, poty, niepokój, bezsenność; picie „na klina”
  • wzrost tolerancji - potrzeba coraz większych ilości
  • zaniedbywanie innych zajęć i obowiązków
  • picie mimo szkód zdrowotnych, rodzinnych, zawodowych

Szybki test dla siebie

Pomocny jest test AUDIT opracowany przez Światową Organizację Zdrowia - 10 pytań o ilość i skutki picia. Wynik nie jest diagnozą, ale dobrym sygnałem, czy warto porozmawiać ze specjalistą. Test możesz wypełnić razem z terapeutą podczas konsultacji.

Jak wygląda leczenie?

Przy nasilonym uzależnieniu pierwszym krokiem bywa detoks pod opieką lekarza. Podstawą leczenia jest psychoterapia uzależnienia - indywidualna i grupowa - oraz program zapobiegania nawrotom. Leczenie farmakologiczne (np. leki zmniejszające głód alkoholowy) lub wszywka disulfiramowa (tzw. esperal) mogą być dodatkiem, o którym decyduje lekarz, ale same nie leczą uzależnienia.

Fazy rozwoju uzależnienia od alkoholu

Uzależnienie zwykle rozwija się przez lata i w terapii często opisuje się je w kilku fazach. Nie u każdego przebiegają one identycznie, ale pomagają zrozumieć, jak zmienia się relacja z alkoholem.

  • faza wstępna - alkohol zaczyna służyć do odprężenia i radzenia sobie z napięciem, rośnie tolerancja
  • faza ostrzegawcza - picie w ukryciu, myślenie o alkoholu, pierwsze „urwane filmy”, wstyd i bagatelizowanie
  • faza krytyczna - utrata kontroli nad ilością, nieudane próby ograniczenia, problemy w pracy i rodzinie
  • faza przewlekła - ciągi alkoholowe, picie poranne, poważne szkody zdrowotne, spadek tolerancji

Kiedy objawy odstawienia alkoholu są niebezpieczne

Nagłe przerwanie picia po długim ciągu może wywołać poważne powikłania: drgawki, a także majaczenie alkoholowe, które objawia się splątaniem, omamami, silnym niepokojem, potami i gorączką. Te stany zagrażają życiu i wymagają leczenia szpitalnego - w takiej sytuacji dzwoń pod 112.

Dlatego osoby pijące codziennie lub w ciągach nie powinny odstawiać alkoholu na własną rękę. Bezpieczniej zaplanować detoks pod nadzorem lekarza, a dopiero potem rozpocząć psychoterapię.

Jak rozmawiać z bliską osobą, która pije za dużo

  • wybierz moment, gdy osoba jest trzeźwa i spokojna
  • mów o konkretnych sytuacjach i ich skutkach, zamiast oceniać charakter
  • używaj komunikatów o sobie: „martwię się”, „boję się, gdy prowadzisz po alkoholu”
  • nie stawiaj warunków, których nie zamierzasz dotrzymać
  • nie przejmuj konsekwencji picia, np. nie spłacaj długów i nie usprawiedliwiaj nieobecności
  • zaproponuj konkretny krok - wspólną konsultację u terapeuty uzależnień
  • zadbaj o siebie i dzieci; gdy dochodzi do przemocy, wezwij pomoc pod numerem 112

Najczęstsze pytania

Czy wszywka (esperal) wyleczy alkoholizm?

Nie. Wszywka disulfiramowa może pomóc utrzymać abstynencję w pierwszym okresie, ale nie zmienia mechanizmów uzależnienia. Bez terapii ryzyko powrotu do picia po jej wygaśnięciu jest wysokie. Decyzję o jej zastosowaniu podejmuje lekarz.

Czy alkoholik może wrócić do „kontrolowanego picia”?

U osób uzależnionych zalecanym celem leczenia jest abstynencja. Ograniczanie picia bywa celem przy piciu szkodliwym bez uzależnienia - rozmawiamy o tym indywidualnie na konsultacji.

Ile alkoholu to już za dużo?

Nie istnieje ilość alkoholu całkowicie obojętna dla zdrowia. O problemie świadczą jednak nie tylko liczby, ale też utrata kontroli, picie dla uspokojenia, ukrywanie picia i jego szkody. Jeśli bliscy zwracają uwagę na Twoje picie, warto porozmawiać ze specjalistą.

Czy można leczyć alkoholizm bez zgody osoby pijącej?

Leczenie przynosi efekty przede wszystkim wtedy, gdy pacjent w nim uczestniczy. Przepisy przewidują jednak procedurę zobowiązania do leczenia - wniosek składa się do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, a decyzję podejmuje sąd. Rodzina może w tym czasie skorzystać z własnej terapii.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym