Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

Nawroty w uzależnieniu - jak je rozpoznać i jak im zapobiegać

Nawrót nie zaczyna się w momencie sięgnięcia po alkohol czy narkotyk. Zwykle poprzedzają go dni lub tygodnie zmian w myśleniu, emocjach i zachowaniu. Nauczenie się rozpoznawania tych sygnałów to jeden z najważniejszych elementów leczenia uzależnienia.

Sygnały ostrzegawcze nawrotu

  • narastające napięcie, drażliwość, poczucie krzywdy
  • zaniedbywanie snu, jedzenia, spotkań terapeutycznych i grup wsparcia
  • myśli typu „jeden raz nic się nie stanie”, „już nad tym panuję”
  • powrót do dawnych miejsc i znajomych związanych z piciem lub braniem
  • izolowanie się, ukrywanie emocji przed bliskimi
  • nasilony głód - także pozornie „bez powodu”

Program zapobiegania nawrotom

W terapii tworzymy indywidualny plan: listę osobistych sygnałów ostrzegawczych, sytuacji wysokiego ryzyka i konkretnych sposobów reagowania. Uczymy radzenia sobie z głodem, stresem i trudnymi emocjami, a także planowania zdrowego rytmu dnia. Pomocne mogą być też metody regulujące napięcie, np. trening biofeedback.

Gdy doszło do zapicia lub wzięcia

Zapicie nie przekreśla leczenia - to informacja, że plan wymaga zmiany. Najważniejsze, by jak najszybciej przerwać picie, powiedzieć o tym terapeucie i wrócić do terapii. Wstyd i ukrywanie sprawiają, że krótki epizod zamienia się w długi ciąg.

Trzy etapy nawrotu: emocjonalny, myślowy i fizyczny

W terapii uzależnień nawrót opisuje się jako proces przebiegający etapami. Na etapie emocjonalnym osoba jeszcze nie myśli o piciu, ale przestaje dbać o siebie: tłumi emocje, mniej śpi, rezygnuje z grupy, narasta napięcie.

Na etapie myślowym pojawia się wewnętrzna walka - wspomnienia „dobrych czasów” picia lub brania, szukanie okazji, planowanie „jednego razu”. Etap fizyczny to faktyczne sięgnięcie po substancję. Im wcześniej rozpozna się, na którym etapie się jest, tym łatwiej zatrzymać proces - najprościej na etapie emocjonalnym.

Sytuacje wysokiego ryzyka nawrotu

Każda osoba ma własne wyzwalacze, ale niektóre sytuacje powtarzają się u wielu pacjentów.

  • głód, złość, samotność i zmęczenie - stany, w których kontrola słabnie
  • wesela, święta, imieniny i inne okazje, gdzie alkohol jest oczywistym elementem
  • sukcesy i chwile ulgi, gdy pojawia się myśl, że „należy się nagroda”
  • konflikty w domu lub w pracy, utrata pracy, problemy finansowe
  • ból i bezsenność, a także przyjmowanie leków uspokajających bez kontroli lekarza
  • zastępowanie jednego uzależnienia innym, np. hazardem lub kompulsywnym korzystaniem z telefonu

Jak bliscy mogą pomóc zapobiegać nawrotom

Rodzina nie odpowiada za trzeźwość osoby uzależnionej, ale może stworzyć sprzyjające warunki. Pomaga umówienie się, jakie sygnały ostrzegawcze bliscy mogą nazwać na głos, rezygnacja z trzymania alkoholu w domu w pierwszym okresie abstynencji i spokojna rozmowa zamiast kontrolowania czy przeszukiwania rzeczy.

Jeśli dojdzie do zapicia, warto nie przejmować jego konsekwencji, np. nie tłumaczyć nieobecności w pracy. Bliscy sami również mogą korzystać z terapii dla osób współuzależnionych - ich równowaga jest ważna niezależnie od tego, czy osoba uzależniona pozostaje w trzeźwości.

Najczęstsze pytania

Gdzie szukać pomocy po nawrocie?

Zadzwoń do nas: 18 307 01 11 - umówimy szybką konsultację. Specjalistyczną pomoc w nawrotach oferuje również siostrzana placówka nawroty.pl przy tym samym adresie w Nowym Targu.

Kiedy ryzyko nawrotu jest największe?

Najwyższe jest zwykle w pierwszych miesiącach abstynencji, gdy nowe nawyki nie są jeszcze utrwalone. Ryzyko nie znika jednak całkowicie - wzrasta w okresach dużego stresu, zmian życiowych i zaniedbywania terapii, dlatego plan zapobiegania nawrotom warto aktualizować przez długi czas.

Czy po nawrocie trzeba ponownie przejść detoks?

Zależy to od długości i intensywności picia lub brania. Po kilkudniowym ciągu i przy objawach odstawiennych, takich jak drżenie, poty czy niepokój, nie przerywaj picia samodzielnie bez konsultacji lekarskiej, bo grozi to drgawkami lub majaczeniem. W stanie zagrożenia życia dzwoń pod 112.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym