Trening Zastępowania Agresji (TZA) - dla dorosłych i młodzieży

Czym jest Trening Zastępowania Agresji

TZA to ustrukturyzowana metoda pracy z osobami, które reagują agresją - słowną lub fizyczną - w sytuacjach konfliktu, frustracji lub presji. Jego założenie jest proste: zachowania agresywnego nie wystarczy zakazać, trzeba je czymś zastąpić. Dlatego uczestnik nie tylko słyszy, czego unikać, ale ćwiczy konkretne umiejętności, które wypełniają to miejsce.

Trening może być orzeczony przez sąd karny, na przykład jako warunek przy zawieszeniu kary, lub przez sąd rodzinny w sprawach nieletnich. Bywa też zalecany przez kuratora albo podejmowany dobrowolnie, gdy ktoś chce lepiej panować nad sobą i nie czeka na decyzję sądu.

Trzy moduły TZA

Trening opiera się na trzech uzupełniających się częściach, realizowanych równolegle w trakcie całego cyklu:

• trening umiejętności prospołecznych - jak poprosić o coś, odmówić, przyjąć krytykę, odpowiedzieć na zaczepkę, wyjść z sytuacji bez utraty twarzy
• kontrola złości - rozpoznawanie wyzwalaczy i sygnałów z ciała, „reduktory” napięcia, myślenie o konsekwencjach, samoocena po zdarzeniu
• wnioskowanie moralne - rozmowy o dylematach, które uczą patrzenia z perspektywy innych osób i brania odpowiedzialności za skutki swoich decyzji

Jak wyglądają zajęcia

Każde spotkanie ma stały rytm: krótkie omówienie sytuacji z ostatnich dni, wprowadzenie nowej umiejętności, odgrywanie scenek i informacja zwrotna. Ćwiczy się na przykładach podanych przez uczestników - konfliktach w pracy, w domu, w szkole, na drodze. Między spotkaniami jest zadanie do wykonania w realnym życiu, które omawia się na kolejnych zajęciach.

Prowadzący to psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci uzależnień - specjaliści z różnych dziedzin. Dbają o to, aby atmosfera była rzeczowa i bezpieczna, a ćwiczenia nie zamieniały się w ocenianie uczestnika.

TZA dla młodzieży i dla dorosłych

Grupy dla młodzieży i dla dorosłych prowadzimy osobno, bo różnią się przykłady, tempo i język zajęć. W przypadku nieletnich ważny jest kontakt z rodzicem lub opiekunem prawnym, który zna cel treningu i wspiera ćwiczenie nowych umiejętności w domu. Gdy sprawa dotyczy szerszych trudności wychowawczych, warto rozważyć równolegle Trening Umiejętności Społecznych lub szkołę dla rodziców.

Dorośli najczęściej trafiają na TZA w związku ze sprawami o naruszenie nietykalności, groźby, awantury lub uszkodzenie mienia. W ich przypadku trening dotyczy też relacji w pracy i w rodzinie oraz sytuacji, w których agresję wzmacnia alkohol.

Forma grupowa czy indywidualna

Forma grupowa daje możliwość ćwiczenia z innymi ludźmi, co dobrze przygotowuje do realnych konfliktów. Forma indywidualna sprawdza się, gdy termin jest krótki, harmonogram pracy nie pozwala dołączyć do grupy lub sytuacja wymaga większej dyskrecji. Zajęcia odbywają się w Nowym Targu w tygodniu lub w weekendowych zjazdach, a po uzgodnieniu także online na żywo.

• przed zapisem sprawdzamy, czy orzeczenie nie wskazuje innego programu lub realizatora
• liczbę spotkań ustalamy tak, aby odpowiadała wymaganiom ze skierowania
• po zakończeniu wydajemy zaświadczenie z liczbą godzin, datami i frekwencją

Co zmienia się po treningu

Celem TZA nie jest tłumienie emocji, tylko odzyskanie wyboru w momencie, w którym dotąd działał automat. Uczestnicy często zauważają, że szybciej rozpoznają moment narastania złości, rzadziej wchodzą w eskalujące kłótnie i potrafią wycofać się z sytuacji bez poczucia porażki. Te zmiany mają znaczenie nie tylko dla sądu, ale przede wszystkim dla relacji w domu i w pracy. Jeśli w trakcie treningu okaże się, że za agresją stoją głębsze trudności, na przykład trauma lub uzależnienie, proponujemy dalszą pomoc w ośrodku.

Najczęstsze pytania