Leczenie uzależnień behawioralnych w Nowym Targu
Uzależnić można się nie tylko od substancji. Hazard, zakłady bukmacherskie, gry, telefon czy pornografia działają na ten sam układ nagrody w mózgu co alkohol - i tak samo mogą odebrać kontrolę nad życiem, pieniędzmi i relacjami.
Najczęstsze uzależnienia behawioralne
- Hazard i zakłady bukmacherskie online, kasyna internetowe
- Gry komputerowe i mobilne, mikropłatności
- Telefon, media społecznościowe, kompulsywne przewijanie treści
- Kompulsywne zakupy
- Kompulsywne korzystanie z pornografii
- Pracoholizm
Jak wygląda terapia?
Pracujemy w oparciu o sprawdzone metody terapii uzależnień: dialog motywujący, terapię poznawczo-behawioralną i program zapobiegania nawrotom. W przypadku hazardu ważnym elementem jest też plan finansowy i ograniczenie dostępu do pieniędzy na czas terapii. Włączamy rodzinę, która często ponosi największe koszty uzależnienia.
Tam, gdzie to wskazane, wspieramy terapię metodami, które pomagają regulować napięcie i impulsywność - np. treningiem neurofeedback lub hipnoterapią.
Objawy uzależnienia behawioralnego - kiedy pasja staje się przymusem
Granica między intensywnym hobby a uzależnieniem nie zależy od liczby godzin, ale od utraty kontroli i szkód. Wiele osób dużo gra lub ogląda, a mimo to swobodnie przerywa, gdy trzeba. W uzależnieniu czynność zaczyna wypierać inne źródła przyjemności, a próby ograniczenia kończą się niepokojem, rozdrażnieniem lub powrotem do zachowania z jeszcze większą intensywnością.
- coraz więcej czasu lub pieniędzy, żeby poczuć to samo napięcie i ulgę
- nieudane próby ograniczenia, łamanie własnych postanowień
- ukrywanie zachowania, kłamstwa wobec bliskich, ukrywanie wydatków
- zaniedbywanie snu, nauki, pracy, rodziny
- używanie czynności do ucieczki od smutku, stresu, samotności
- kontynuowanie mimo wyraźnych konsekwencji: długów, konfliktów, utraty pracy
Co często współwystępuje z uzależnieniami behawioralnymi
Uzależnienia od czynności rzadko występują w izolacji. U części osób w tle jest nieleczone ADHD, depresja, zaburzenia lękowe lub trudności w regulacji emocji. Zdarza się też, że jedno uzależnienie zastępuje inne - na przykład po odstawieniu alkoholu nasila się hazard lub kompulsywne zakupy. Dlatego w diagnozie pytamy nie tylko o samo zachowanie, ale o nastrój, sen, koncentrację i używanie substancji.
Rozpoznanie tych zaburzeń ma praktyczne znaczenie: leczenie depresji czy ADHD może zmniejszyć impulsywność i ułatwić utrzymanie zmian wypracowanych w terapii uzależnienia.
Jak wspierać bliską osobę uzależnioną od hazardu, gier lub telefonu
Bliscy często próbują pomóc, spłacając długi, kontrolując telefon albo przekonując argumentami. Takie działania zwykle przynoszą krótką ulgę, ale nie zatrzymują uzależnienia, a rodzinę wyczerpują. Skuteczniejsze bywa spokojne mówienie o tym, co się widzi, wyznaczanie jasnych granic i ochrona wspólnych finansów.
Konsultacja dla rodziny może odbyć się nawet wtedy, gdy osoba uzależniona nie jest jeszcze gotowa na leczenie. Pomaga zaplanować rozmowę i zadbać o siebie.
Najczęstsze pytania
Czy hazard to naprawdę uzależnienie?
Tak. Zaburzenie związane z hazardem jest ujęte w klasyfikacji chorób (ICD-11) jako uzależnienie behawioralne i wymaga leczenia tak samo jak uzależnienie od substancji.
Mam długi przez hazard - od czego zacząć?
Od rozmowy z terapeutą uzależnień i szczerości wobec bliskich. Równolegle warto zablokować dostęp do stron hazardowych i skonsultować sytuację finansową. Nie próbuj „odegrać” strat - to napędza uzależnienie.
Jak sprawdzić, czy dziecko jest uzależnione od gier komputerowych?
Niepokój powinny budzić utrzymujące się miesiącami: utrata kontroli nad czasem grania, gwałtowne reakcje przy próbie przerwania, rezygnacja z dawnych zainteresowań i spotkań, spadek wyników w nauce, zaburzony rytm snu oraz wydawanie pieniędzy na mikropłatności bez wiedzy rodziców. Ocenę najlepiej przeprowadzić na konsultacji z udziałem rodzica i dziecka.
Czy uzależnienie od telefonu i mediów społecznościowych się leczy?
Tak, pracuje się nad nim podobnie jak nad innymi uzależnieniami behawioralnymi: rozpoznaje się sytuacje wyzwalające, buduje alternatywne sposoby regulacji emocji i ustala realne zasady korzystania z telefonu. Celem zwykle nie jest całkowita rezygnacja z telefonu, ale odzyskanie kontroli nad nim.