Rehabilitacja osób starszych - w gabinecie i w domu seniora
Po chorobie, pobycie w szpitalu czy upadku wiele osób starszych traci pewność ruchu i zaczyna unikać aktywności. To prowadzi do dalszego osłabienia. Rehabilitacja pomaga przerwać to błędne koło - a gdy przyjazd jest trudny, fizjoterapeuta przyjeżdża do domu.
Z czym pomagamy
- osłabienie po chorobie, operacji lub hospitalizacji
- zaburzenia równowagi, lęk przed upadkiem, upadki w przeszłości
- bóle kręgosłupa i stawów, sztywność
- powrót do samodzielności: wstawanie, chodzenie, schody, przesiadanie
- nauka korzystania z balkonika, kul, laski
Profilaktyka upadków
Ćwiczenia siły i równowagi należą do najlepiej udokumentowanych sposobów zmniejszania ryzyka upadków u osób starszych. Podczas wizyty domowej oceniamy też otoczenie: dywaniki, oświetlenie, łazienkę, wysokość łóżka - i podpowiadamy proste zmiany.
Ciało i głowa razem
U seniorów sprawność ruchowa, nastrój i pamięć są ze sobą mocno powiązane. Jeśli zauważamy objawy depresji, lęku lub kłopoty z pamięcią, proponujemy konsultację psychologiczną lub badanie neuropsychologiczne - także w domu.
Jak wygląda ocena sprawności seniora
Pierwsze spotkanie zaczyna się od rozmowy o chorobach, przebytych upadkach, przyjmowanych lekach i o tym, co sprawia trudność na co dzień. Część leków może nasilać zawroty głowy lub spadki ciśnienia przy wstawaniu, dlatego zawsze pytamy o ich listę.
Następnie fizjoterapeuta sprawdza, jak pacjent wstaje z krzesła, chodzi, obraca się i utrzymuje równowagę - stosujemy proste testy funkcjonalne, które pozwalają później porównać postępy. Wspólnie ustalamy cel ważny dla seniora, np. samodzielne wyjście do sklepu, pokonanie schodów do mieszkania czy spacer po osiedlu. Na koniec wizyty senior i opiekun otrzymują kilka prostych ćwiczeń do wykonywania między spotkaniami.
Rehabilitacja w chorobach typowych dla wieku podeszłego
Program ćwiczeń dobieramy do rozpoznania i stanu zdrowia, w porozumieniu z zaleceniami lekarza prowadzącego.
- po udarze mózgu - nauka chodu, przenoszenia ciężaru ciała i czynności dnia codziennego
- choroba Parkinsona - ćwiczenia długości kroku, obrotów i wstawania, praca nad „zamrożeniami” chodu
- choroba zwyrodnieniowa stawów i stan po endoprotezie biodra lub kolana
- osteoporoza - bezpieczne wzmacnianie mięśni i nauka ruchów chroniących kręgosłup
- osłabienie po złamaniu lub długim leżeniu w łóżku
Jak rodzina może wspierać ćwiczenia między wizytami
Najwięcej zmienia regularność - krótkie serie ćwiczeń kilka razy w tygodniu dają więcej niż jeden długi wysiłek. Warto zachęcać do samodzielności zamiast wyręczać we wszystkim, bo każde wstanie z fotela czy przejście do kuchni to także trening. Pomaga stabilne obuwie z zapiętą piętą i pomoce ustawione w zasięgu ręki.
Ćwiczenia należy przerwać i skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się ból w klatce piersiowej, nasilona duszność, kołatanie serca, nagłe zawroty głowy lub zaburzenia mowy. W stanie nagłym dzwoń pod 112.
Najczęstsze pytania
Czy rodzina może być obecna na wizycie?
Tak, a nawet o to prosimy - opiekun nauczy się, jak bezpiecznie pomagać w ćwiczeniach i przemieszczaniu.
Czy osoba po 80. roku życia może jeszcze ćwiczyć?
Tak. Wiek nie jest przeciwwskazaniem do rehabilitacji. Ćwiczenia dobiera się do aktualnej sprawności i chorób, a nawet u osób bardzo starszych trening siły i równowagi może poprawić samodzielność i pewność ruchu.
Czy rehabilitacja w domu wymaga specjalnego sprzętu?
Zwykle nie. Fizjoterapeuta przywozi drobne przybory, a wiele ćwiczeń wykonuje się z użyciem krzesła, łóżka czy ściany. Jeśli przydadzą się pomoce, np. podwyższenie sedesu lub uchwyty w łazience, doradzamy, co warto zakupić.