Przejdź do treści

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia przeglądarki, aby zablokować zapisywanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz w Polityce dotyczącej cookies i podobnych technologii.

ADHD u dorosłych - objawy, diagnoza i leczenie

ADHD nie mija z wiekiem - u wielu osób zmienia tylko obraz. Dorosły z ADHD rzadziej biega po pokoju, a częściej zmaga się z chaosem, zapominaniem, odkładaniem spraw na ostatnią chwilę i szybkim wypaleniem. Rzetelna diagnoza porządkuje te doświadczenia i otwiera drogę do skutecznej pomocy.

Typowe objawy ADHD u dorosłych

  • trudność w skupieniu na nudnych zadaniach, łatwe rozpraszanie się
  • zapominanie terminów, gubienie rzeczy, chaos organizacyjny
  • prokrastynacja i praca „na ostatnią chwilę”
  • impulsywne decyzje, przerywanie innym, niecierpliwość
  • wewnętrzny niepokój, trudność w odpoczynku
  • silne wahania emocji, nadwrażliwość na krytykę

Jak wygląda diagnoza?

Diagnoza obejmuje wywiad kliniczny (także dotyczący dzieciństwa), standaryzowane kwestionariusze, testy uwagi (m.in. MOXO) i omówienie wyników z pisemną opinią. Wywiad i omówienie mogą odbyć się online, testy przeprowadzamy w gabinecie w Nowym Targu. Opinię przekazujesz lekarzowi psychiatrze, który decyduje o leczeniu farmakologicznym.

Leczenie

Leczenie ADHD u dorosłych łączy - w zależności od potrzeb - farmakoterapię prowadzoną przez psychiatrę, psychoterapię ukierunkowaną na ADHD (organizacja, planowanie, regulacja emocji), psychoedukację i trening neurofeedback. Ważne jest też leczenie problemów współwystępujących, takich jak lęk, depresja czy uzależnienia.

ADHD u kobiet - dlaczego bywa przeoczone

U dziewcząt i kobiet ADHD częściej przebiega z przewagą trudności z uwagą niż z widoczną nadruchliwością. Rozkojarzenie, „bujanie w obłokach” czy chaos bywają latami tłumaczone charakterem, a nie zaburzeniem neurorozwojowym.

Wiele kobiet uczy się maskować objawy: nadrabia kosztem snu, tworzy rozbudowane systemy przypomnień, perfekcyjnie przygotowuje się do zadań, żeby nie zapomnieć o niczym. Taki wysiłek prowadzi do przewlekłego zmęczenia, lęku i obniżonego nastroju. Często pierwszym rozpoznaniem jest depresja lub zaburzenie lękowe, a ADHD zostaje zauważone dopiero później, np. przy diagnozie własnego dziecka.

Co może przypominać ADHD - różnicowanie

Trudności z koncentracją nie zawsze oznaczają ADHD. Dlatego w diagnozie ważne jest, czy objawy były obecne od dzieciństwa i czy występują w różnych sytuacjach życiowych, a nie tylko w okresie kryzysu. Specjalista bierze pod uwagę m.in.:

  • depresję i zaburzenia lękowe, które obniżają uwagę i motywację
  • przewlekły niedobór snu i zaburzenia snu
  • chorobę afektywną dwubiegunową
  • choroby tarczycy i inne przyczyny somatyczne
  • nadużywanie alkoholu, marihuany lub innych substancji
  • wypalenie zawodowe i długotrwały stres

Jak przygotować się do diagnozy ADHD

Ponieważ objawy ADHD muszą być obecne od dzieciństwa, pomocne są materiały i informacje z tamtego okresu. Nie wszystko jest konieczne, ale każda z tych rzeczy ułatwia rzetelną ocenę.

  • świadectwa szkolne z uwagami nauczycieli
  • dawne opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej, jeśli istnieją
  • rozmowa z rodzicem lub rodzeństwem o tym, jak funkcjonowałeś lub funkcjonowałaś jako dziecko
  • lista przyjmowanych leków i informacje o chorobach przewlekłych
  • notatki z przykładami trudności w pracy, w domu i w relacjach

Najczęstsze pytania

Czy ADHD u dorosłych to „moda”?

Nie. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym opisanym w klasyfikacjach medycznych. Coraz więcej rozpoznań u dorosłych wynika z lepszej wiedzy - wiele osób, szczególnie kobiet, nie zostało zdiagnozowanych w dzieciństwie.

Czy można zdiagnozować ADHD u dorosłego, jeśli rodzice nie mogą uczestniczyć w wywiadzie?

Tak. Udział bliskiej osoby jest pomocny, ale nie jest warunkiem diagnozy. Specjalista opiera się wtedy na szczegółowym wywiadzie z pacjentem, dokumentach z okresu szkolnego, kwestionariuszach i wynikach testów.

Czy ADHD i uzależnienia często występują razem?

Tak, u osób z ADHD częściej niż w populacji ogólnej występują problemy z alkoholem, nikotyną, innymi substancjami oraz uzależnienia behawioralne. Bywa to próbą radzenia sobie z niepokojem i impulsywnością. W takiej sytuacji leczenie obejmuje zarówno ADHD, jak i uzależnienie.

Newsletter

Otrzymuj praktyczne porady i informacje o zdrowiu psychicznym